الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
33
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيهء 137 قرائت : يعرشون : ابن عامر و ابو بكر بضم راء و ديگران بكسر راء خواندهاند . اما كسر راء فصيحتر است . لغت : يعرشون : ابو عبيده گويد : يعنى بنا مىكنند . « عرش مكه » يعنى بناى مكه اعراب : مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا : ممكن است مفعول « اورثنا » يا مفعول فيه باشد . برخى گويند : مفعول فيه براى « يستضعفون » است . بنا بر اين « هاءِ » در « فيها » به « التي » كه صفت « ارض » محذوف است باز مىگردد و محل آن نصب است به « اورثنا » . مقصود : وَ أَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا الَّتِي بارَكْنا فِيها : بدنبال مطالب پيش مىفرمايد : قوم بنى اسرائيل را كه بر اثر ظلم قبطيان ضعيف شده بودند ، قدرت بخشيديم و پس از هلاك فرعون ، سراسر قلمرو كشور فرعون را در اختيار آنها گذاشتيم و بوسيلهء زراعت و ميوه و جارى كردن چشمهها و نهرها آنجا را بركت داديم . حسن گويد : قلمرو كشور فرعون شام و مصر بود . قتاده گويد : شرق و غرب شام بود . جبائى گويد : مصر بود . زجاج گويد : داود و سليمان از بنى اسرائيل بودند و بر كشور فرعون حكومت كردند . وَ تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا : وعدهء نيكويى كه